Çocuk Eğitiminde Sanatın Tarihçesi

Antik devirde çocuk eğitiminde sanatın ve kültürün kaynakları üzerine kısa notlar

Yazılı kaynaklar ve Arkeolojik Buluntular ışığında Antik Devirde Çocuk Eğitimi" (1), kucukinsan.com sitesi "Çocuk ve Sanat" bölümümüzün bibliyografyasına girmeyi hak eden - şu ana kadar bulabildiğimiz en eski ve Türkçeye çevrili - kaynak.

Bu naif ama pek etkili kitap, "Timon" adındaki kurgusal bir Romalı çocuğun yaşamı ve eğitim süreci üzerinden, Eski Yunanlılarda çocukluk dönemi hakkında ipuçları sunuyor.

Minik "Timon" , kitabın içerdiği zaman diliminde, İsa'dan evvel 479 yılında, Perslerin geri püskürtüldüğü savaşı izleyen dönemde Atina'da büyüyen bir çocuk. Ancak bu kurgusal çocuğun yaşamını aktaran bütün bilgiler, gerçek arkeolojik bilgiler ve edebî kaynaklara dayanıyor.

Bu arada, kitaptaki yaşam öyküsü, Britanya'nın başkenti Londra'da bulunan British Museum'un Grek ve Roma Eserleri Seksiyonu'nda araştırma yapan yazar Jenkins'in envanterlere dayanarak verdiği kültür ve sanat varlıklarıyla da görselleştirilmiş.

Bu, kitabı daha okunaklı, hatırlanır ve değerli kılıyor. Bu çalışmaya, Homeros'un Iliada adlı yapıtından da çeviriler eklenmiş. Bu çeviriler de Richmond Lattimore'un çevirisinden - Chicago Üniversitesi'nin izniyle - kitapla kaynaştırılmış.

Eski Yunan doğumlu "Timon"un çocukluğundan askerlik çağına kadar gelene dek yaşadıklarını anlattığı bu kitapta, Jenkins tarafından, Timon'un doğumunun 10. gününde anne, baba ve akrabalar arasında kutlama amaçlı buluşma sırasında var olanlar şöyle tasvir edilmiş:

"...Çocuğa büyükbabasının adı verilmiştir. Yaşlı Timon, torununun ocağın çevresinde dolaştırılması törenini büyük bir zevkle seyreder. Bir zamanlar kendisi de, ocağın çevresinde aynı şekilde dolaştırılmıştı."

Eğlence zamanı: (Bu bilgilerin verildiği sayfada, kitapta - tüm diğer eserler gibi - British Museum koleksiyonundan antik bir biberon görseli verilmiş. Bu biberonun, yiyecekleri süzen bir süzgeci, bebeğin emeceği bir ibiği ve Grekçe bir yazısı da bulunmakta. Ne yazıyor dersiniz ? "İç, sakın düşürme!" ) (1, Sayfa 9)

Sitemizin hedef kitlesinin 0 - 3 yaş arası olmasından ötürü, kitaptan ve "Timon" un yaşamından seçtiğimiz örneklerimize devam edelim: Buna göre Timon'a doğumunun ilk günlerinde bir 'süt anne'nin / dadının baktığı bilgisi, kitapta üzerinde annesine bebeğini uzatmakta olan bir dadıyı gösteren sahnenin yer aldığı bir 'hydria' ( bir tür su kabı ) deseni eşliğinde anlatılıyor.

(Bu detayı sizlere, anne ve çocuk ilişkisinde 'dadı'lık / ya da 'kreş' veya 'yuva' vb. bilgisinin, bu alanın ve gereksinim halinin evrimine nasıl hafıza katabilmiş olacağını düşünmenizi umarak vermek istedim. - E.A.)

Kitapta, Jenkins zaten, Atina'ya Sparta'dan getirilen dadıların Antik Yunan'da ne denli rağbet gördüğünü de vurguluyor ve şu çok ilginç bilgileri aktarıyor: "Sparta'da bebekler, Atina'dakilerin aksine, hiç kundaklanmazlardı. Ayrıca dadılar, onların yiyecek konusunda nazlanmalarına da izin vermezlerdi. Yine, bu çocuklar ne karanlıktan ve ne de yalnız kalmaktan korkarlardı..." (1, Sayfa 10)

Timon'un bizi yakınen ilgilendiren büyüme öyküsü de bundan sonra başlıyor işte:

"Yürümeye ve kendisine söyleneni anlamaya başladığı zaman, Timon'un bakımı bir "Paidagogos"a ( Evet... Pedagoji :)) veya ücretli diğer bir bakıcıya teslim edilir..."Paidagogos"lar, Homeros'un "Iliada'sında da Akhilleus'un "Paidagogos"u Phoiniks üzerinden şöyle aktarılır: "...Phoiniks, asil bir aileye mensuptur. Babasıyla geçinemeyerek evinden kaçmış ve Akhilleus'un babası Peleus'un evine gitmiştir. Peleus ona evlât muamelesi yapmış, buna karşılık Phoiniks de Akhilleus'un eğitimini üstlenmiştir. Bunun gibi, antik çağın diğer Paidagogos'larının da, malını mülkünü kaybeden kültürlü aile çocukları olması, büyük bir olasılıktır."

Öyleyse şimdi, Jenkins'ın vurguladığı şu " kültürlü aile çocukları" gibi davranıp, bebek ve çocukların sanatla ilişkilerine, farklı kaynaklar aracılığıyla daha da yakından, meraklı meraklı bakma zamanı...

Elbette bunu alanın kaynaklarına karşılaştırmalı halde bakarak yapmalı...



1


Article Düzenle

Yorum Ekle

Web Tasarım Data1        

İsim Bankası

Reklam Verin

Tatlı Sözlük