Çocuklarda taklit oyunları ve içeriği

Taklitçi oyun, çocukta ne şekilde olursa oluşsun, muhakkak kendini gösterecektir. Örneğin, bir kuşağın savaşları ondan sonraki kuşağın oyunları olacaktır. Bu da taklittir. Oyuncak askerlerin isimleri ve giysileri büyüklerin onlara anlattıkları hikayelerden etkilenmektedir. Düşmanı alaya alan şarkı ninni şekline dönüşebilir. Çoğunlukla ünlü kişiler ve tüm dünyayı etkileyen olaylar, oyuncak modellere veya çocuk şarkılarına yansır.

Gerçek eşyayı taklit eden oyuncaklar da çocukları çok sevindirir. Örneğin, küçük bir bebek evinin; düğmeyi çevirince aydınlanması veya küçük bir çamaşır makinesi modeline sahip olma gibi. Burada çocuğun çok sevinmesinin nedeni gerçeğine yaklaşmasının tehlikeli olabilir düşüncesiyle yasaklanmasına rağmen, bu oyuncakların yasaklanmamasıdır. Böylece annesinin dokundurtmadığı ve tehlikeli dediği çamaşır makinesini bu küçük modeline rahatlıkla dokunabilmekte ve kurcalayabilmektedir.

Gerçek nesnenin küçük ebatta oluşunun cazip bir yönü daha vardır: Daha az korkutucudur, rahatlıkla ele gelebilmektedir. Kolaylıkla ve bütünüyle çocuğun görüş alanı içine girebilmektedir.

Çocuk, izleme yoluyla öğrenir. Fakat, bu öğrenme tıpatıp aynısını kopya etmek şeklinde değildir. Çocuk bu izlediklerine kendi hafızasından da bazı şeyler katacaktır.

Oyunun toplumsal yönü genel olarak ele alındığında, bir anlamda rastlantısal olduğu görülür. Çocuk babasını, sütçüyü taklit ettiği gibi, bir köpeği veya bir uçağı da taklit etmek isteyecektir. Canlı veya cansızlığı bir ayrım göstermeyebilir. Fakat, kuşkusuz insanlar ve sosyal olayların etkisi, cansızlar ve hayvanların etkisinden daha fazla olacaktır.

Taklitçi oyun, çocuğun daha ileri yıllardaki davranışları için önemlidir. Ayrıca, o ana kadar kendisinde oluşan endişelerinden kurtulma veya onları azaltma yoludur. Sanki yaşamı boyunca karşılaştığı olayları hazmetme şeklidir. Toplum içinde yaşayan bir varlığın etrafında oluşan şeyleri tekrarlaması biyolojik bir gereksinmedir diye de düşünmek gerekir. Bunun için tek bir mekanizma aramak gerekmez.

Taklitçi oyun, rol yapma ve olayları tekrar yaşama bakımından bir çeşit geleceğe dönük bir deneyimdir, başa gelen olayların bir daha üzerinden geçme işlevi olup, hafıza mekanizmaları açısından ele alınması ve üzerinde araştırma yapılması gereken bir konudur.

Taklit oyunun fonksiyonları
Taklidin 5 değişik davranış tipi vardır:

  • Başkasının yaptığı bir hareketi irade dışı olarak tekrarlamak.
  • Bir grubun üyeleri arasında beliren heyecan halinin kişiden kişiye geçmesi (irade dışı).
  • İzlenim yoluyla öğrenme, dolayısıyla taklit.
  • Grup içinde bir üyede oluşan ve gizlemeye çalıştığı bir davranışın başkalarına da, aynı davranışa geçmek için fırsat yaratma isteği
  • Tanık olunmuş ve işitilmiş olan olayların bir modelini yaratmak yani rol yapmak, o olayları tekrar yaşamak.


Son ikisinde, bir ölçüde irade egemendir.

Bu beş ayrı davranış tipinin tek bir açıklaması olacağı düşünülmemelidir. Her ne kadar dikkat etkinliği hepsinde varsa da, bazısında klasik şartlanma mekanizması, bazısında alet kullanarak veya bir işi öğrenerek sonuca gidilmektedir.

Taklitçi oyun, çocukların bütün oyun etkinliklerinde kendini gösterir. Rol yapmak ve olayları tekrar yaşama şekli en çok görülenlerdendir. Taklit, büyüklerde hafıza mekanizmasının bir kısmı olarak ve kapalı olarak yapılır. Kısaca; çocuklarda oyun şeklinde açık olarak, büyüklerde kapalı olarak gerçekleşir.

Büyükler çocukluklarını özlem ile anarlar, halbuki yasaklar gibi sıkıcı olan yanı da vardır. Bunları da unutmamamız gerek. Çocukken sanki bu yasakları aşıp, büyükler gibi bazı şeyleri yapmak onları tümüyle taklit etmek istenmektedir. Bu da insanoğlunun amacına ulaşmak ve toplumun gereklerini bir an evvel öğrenmek isteğinden kaynaklanmaktadır. Taklitçi oyunun temelinde çok kere bu gerçek vardır.

Prof.Dr.Mücella Ormanlıoğlu Uluğ
 



1


Article Düzenle

Yorum Ekle

Web Tasarım Data1        

İsim Bankası

Reklam Verin

Tatlı Sözlük