
Toplumların uygarlık düzeyi çocuklara sağladıkları olanaklarla ölçülüyor. Bu bakımdan günümüz çocukları eski kuşaklara göre eğitici araç-gereç, oyuncak, kitap bolluğu içinde yetişiyor. Çocuk daha uyarıcı ve geliştirici bir ortamda büyüyor. Okuldaki öğretimi destekleyip hızlandıran sayısız kolaylıktan yararlanabiliyor. Ancak toplumlar, uygarlığın en son ürünlerinden payını aldıkça ortaya yeni sorunlar çıkıyor. Çok çeşitli ve çelişkili etkiler arasında eğitime yön verme işi güçleşiyor. Çocuğu zararlı etkilerden esirgemek anne-baba ve eğitimcileri düşündüren konu olmaya başlıyor. Çocuklara ne çeşit kitaplar okutmalı, hangilerini yasaklamalı? Okuma beğenisini nasıl geliştirmeli? Yararlıyı zararlıdan nasıl ayırd etmeli? Olumsuz etkileri gidermek için ne gibi önlemler alınmalıdır?
Kitap basımındaki artış ve okumaya gösterilen ilgi sevindirici olmakla birlikte, ülkemiz kişi başına en az kitap okunan ülke durumundan çıkmış değildir. Yayınlardaki çeşitliliğe karşın, özellikle çocuk kitapları, dil, resimleme, baskı ve içerik bakımından yetersizdir. Özenle yazılıp basılmış olanlar da ancak büyük kentlerde okuyucu bulmaktadır.
Diğer birçok faaliyet gibi okumaya başlamak için de motivasyon gerekli. Çocukların aileler tarafından kitap okumaya yönlendirilmesi ve kitap okumanın sevdirilmesi, daha sonra ise çocuğun dikkatini kitap üzerinde yoğunlaştırması ve bunu sürdürmesi gerekiyor. Kitaptaki yazıları anlamak, kavramak, kaydetmek, okurken haz duymak gibi pek çok öğe okumayı etkileyen faktörler arasında. Ayrıca diğer uyaranlar gibi kitapta yazılanlar da okuyan kişinin zihninde karşılık bulabilirse kişi ilgiyle okumaya devam ediyor. Kitabın konusu, yazılış biçimi, bireyin zihinsel özellikleri ve beklentileri okuma eyleminde büyük rol oynuyor. Okunacak kitabın seçimi de oldukça önemli. Kitap seçiminde çocuğun en çok ilgilendiği konular göz önünde bulundurulmalı.
Kitaplar ve merak duygusu
Çocuklar genelde okumayı öğrenmek için can atarlar. Çevreleri metinlerle dolu olduğundan, onları çözme ve anlama merakı çok yüksektir. Yetişkinler bu ilgiyi geliştirmek için bazı yöntem ve davranışlarla onlara yardımcı olabilirler. Kendileri örnek olabilir, kitap okumayı ve hikaye anlatmayı güzel bir gelenek haline getirebilirler. Günümüzde en önemli bireysel yetiler arasında iletişim geliyor. İletişimde ise dili iyi bir şekilde, kullanmak oldukça önemli. Yazılı ve sözel olarak dili iyi kullanabilmek, sözcük dağarcığını genişletmek için çok okumak yararlı. Kişi edindiği bilgilerin önemli bir bölümünü okuma ile ediniyor. Bilindiği gibi günümüzde bilgi güç demek. Dolayısıyla yancı yaşamda başarılı olmak için bugün çok okumak son derece faydalı.
Çocuk, kitap okumaya zorlanmamalı!
Anne babalar çocuklarını kitap okumaya yönlendirirken onların kendi içlerinden gelen duyguları ile okumayı istemelerini sağlamaya çalışmalılar. Çocuk, anne babasını memnun etmek adına değil kendi içinden geldiği için kitap okumalı. Anne babalar önce kendi okuma alışkanlıklarını sorgulamalılar. Okumanın güzel bir eylem olduğunu benimseyen anne babaların bunu çocuğuna aşılaması daha kolay olur. Okuyan anne baba en güzel model olarak bu alışkanlık için bir temel oluşturur.