Bebeklerin doğdukları andan itibaren çevreleriyle iletişim kurmak için kullanabildikleri tek bir araç vardır: Ağlamaları. Bilindiği gibi bebekler henüz ifade etme becerisini kazanamadıklarından sadece ağlayarak varlıklarına dikkat çekmeye çalışırlar.Bu ağlama ve çığlıklar ise bilinçli olmaktan çok uzaktır ve aslında tamamen ihtiyaçların giderilmesine yönelik olarak güdüseldir.
Ağlamasıyla bir bebek;
- Acıktığını,sıkıldığını,
- Ağrı çektiğini,
- Rahatsızlığını,
- Hatta oyun istediğini ifade edebilir.
Bebek birkaç aylık olduktan sonra sesini kontrollü kullanmayı öğrenir ve anne de bebeğinin ne anlamda ağladığını bilir.Zaman içinde de bu ağlama ve çığlıklar önce bilinçli seslere,sonrasında ilk hecelere ve son olarak kelimelere dönüşür.Bu aşama bebeğin konuştuğu döneme denk düşer. Bu aşamaları hepimiz az çok biliyoruz.
Ancak bir de bebeklerin beden dilleri vardır ve bu dili çözmek zaman ister, emek ister ve dikkat ister.Çünkü her bebeğin kişiliği tıpkı yetişkinlerde olduğu gibi birbirinden farklı özelliklerle donatılmıştır.Dolayısıyla bebeklerin beden dilleri de birbirinden oldukça farklı olabilir.Beden dilleri,kişilikler arası farklı olduğu gibi kültürler ve ülkelere göre de büyük farklılıklar gösterir.Asya’lı bir bebekle, Amerika’lı bir bebeğin yetiştiriliş tarzları ve kişilikleri ne kadar ayrı ise o kadar ayrı beden dilleri de bulunmaktadır. Bizim için önemli olan bebeklerin ortak beden dillerini bilmek ve kendi kültürümüzle harmanlayarak bir çocuk yetiştirebilmektir.
Bebeğim aslında ne demek istiyor?
Sesini kontrol etmeye başlayan bebeğiniz başka bazı beceriler elde etmeye başlayacaktır.Büyüme aşamaları aslında baştan ayağa doğru yani yukardan aşağıya doğru bir yol izler.
Dikkat edilirse görüleceği gibi bir bebek önce başını dik tutmayı öğrenir, ardından belini doğrultarak önce destekli sonra desteksiz oturmayı başarabilir.Sonrasında bebeğin yaptığı,emeklemektir ki bu da bütün bir omurgayı kullanmayı başardığını göstermektedir. Ardından gelen eylem adım atmak ve yürümektir.Bu şekilde bir sıra izleyen gelişim sürecinde bütün kas ve iskelet sistemi devreye girerek çocuğun hareket kabiliyetinin tamamlanmasını sağlar. Burada da bebeklikten çocukluğa geçiş süreci tamamlanmış olur.
Bütün bunlar olurken bebek aynı zamanda bir beden dili geliştirmeyi de öğrenir ve sesini kontrol ederken,beden diliyle de isteklerini ifade etmeye başlar.Öncelikle annesiyle göz göze gelmeye çalışır,hareketlerinizi izlemeye çabalar,bu ‘benimle ilgilen,beni fark et’ demektir.Genellikle bedeniyle de bir takım hareketler yapmaya çabalayan,anlamsız sesler çıkaran bebek, kucağa alınmak ve dokunulmak istiyordur.
Bu çabalara karşılık vermek çok önem taşır,çünkü sizinle iletişim kurmayı öğrenen bebek,diğer insanlarla iletişim kurma modelini de bu şekilde oluşturacaktır.Sakin sakin yatağında oyalanan bir bebek birden sizinle ilgilenmeye başlamışsa muhtemelen sıkılmıştır ve ilgi beklemektedir.Onu kucağınıza almaktan çekinmeyin. Mümkün olduğu kadar sık tensel temas kurmak çocuk için son derece yararlıdır.
Yine sevmediği bir yemek verildiğinde çocukların nasıl tepkiler verdiğini hepimiz biliriz.Suratlarını ekşitir,hatta tükürür,ağlarlar.Bu tip davranışların evrensel bir beden dili olduğu biliniyor.
Yemek yedikten sonra hareketlenen bir bebeğiniz varsa onunla oyun oynamanızı istemekte olabilir.Yine uykusu geldiğinde huysuzlanan bir bebeğin ne demek istediğini anneler net olarak bilirler.
Bebeklerin ortak davranışları
Bebeklerin vücut dili hem zamanla oluşacaktır,hem de annesi ve yakın çevresi zamanla ne demek istediğini anlayacaktır.
Bazı davranışlar çok genel ve ortak davranışlardır.Bu davranışlara bir göz atmakta fayda var:
- Elleriyle yüzünü kapatan,başını sağa sola hızla çeviren, ona uzattığınız herhangi bir şeyi elleriyle itmeye çalışan bir bebek muhtemelen ilgiden ve oyundan sıkılmış demektir.Bu tür bir davranışa genellikle ağlama ya da gergin yüz ifadesi eşlik eder.
- Gözyaşı olmadan ağlayan bir bebek de bulunduğu ortamdan sıkılmış demektir.Farklı bir yere götürmeli ve dikkatini başka şeylere yöneltmelisiniz.
- Ağlamaklı bir yüz ifadesiyle sizi itiyorsa,sizden uzaklaşmaya çalışıyorsa bu davranış kızgın ve mutsuz olduğunu gösterir.
- Ellerini kollarını size doğru uzatıp,sesle sizi uyarıyorsa ilginizi çekmeye çalışıyor demektir.Mutlaka karşılık vermelisiniz.
- Ayaklarını karnına doğru çeken ve ağlayan bir bebek karın ağrısı çekmektedir ve büyük olasılıkla gazı vardır.
- Kulağını oynayan,başını yana doğru çeviren bir bebek uykusu geldiğini anlatmaya çalışıyordur.
- Büyük bir dikkatle sizi inceliyor,gözlerini bile kırpmadan size bakıyorsa yaptığınız iş neyse sürdürmenizi öneriyoruz.Çok hoşlanmıştır ve merakını giderene kadar da devam etmeniz gerekir.
- Çığlıklar atarak ağlayan ve hızla sağa sola dönmeye çalışan bir bebek muhtemelen çok korkmuştur ya da canı yanmaktadır.
- Kızarıp renkten renge giren ve huysuzlanan bir bebeğin altı kirlenmiştir ve bu durumdan dolayı rahatsızdır.
- Hızlı hızlı nefes alıyorsa,gözlerini kocaman kocaman açmışsa çok heyecanlanmıştır.
- Bebekler keyifleri yerindeyse küçük çığlıklar atarak dikkat çekmeye çalışırlar ve bu aynı zamanda ilgi istediğinin göstergesidir.Bu sırada hızlı hareket ettikleri ve kol ve bacaklarını çok hızlı olarak salladıkları da görülür.
- Kendini havaya sıçratarak,yattığı yerden tepinmeye başlamışsa ve huysuzlanma şeklinde bir ağlama eşlik ediyorsa,bulunduğu yerden sıkılmıştır ve onu kucağınıza almanızı istemektedir.
Öneriler
Bebek dünyaya geldikten kısa bir süre sonra anneyle arasında bir bağ kurulur ve anne minik bebeğinin aslında ne demek istediğini anlamaya başlar. Bebeklerin beden dili kişilikleriyle ve yetiştirildikleri kültürle bağlantılı olarak bazı farklılıklar gösterse bile,anne ile çocuğu arasındaki dil kesinlikle aynıdır.Bütün anneler çocuklarının ne yaptıklarında aslında ne demek istediklerini bilirler. Bunu doğru ve tam olarak anlayabilmek için sadece biraz zamana ihtiyaç vardır.Bebek ne türde hareketle ne ifade ediyor olursa olsun, annesinden beklediği ve istediği çok nettir.
- İlgi,
- Koşulsuz sevgi,
- Sesine ses almak,
- Kucaklanmak, öpülmek,dokunulmak olarak tanımlayacağımız tensel temas,
- Kendisiyle konuşulması gibi tamamen iletişime yönelik bir takım eylemler bekleyen bebek bu beklentilerine karşılık bulursa son derece sosyal,uyumlu ve iletişime açık bir çocuk olacaktır.
Özellikle konuşulan bebeklerin zihinsel gelişimlerinin yaşıtlarından anlamlı düzeyde daha ileride bir gelişim gösterdikleri yapılan araştırmaların sonucunda ortaya çıkmış durumda.
Dolayısıyla çocuğun beden dilini keşfetmek ve anlamak çok önemli; anlamanın dışında çocuğa olumlu anlamda karşılık vermek ve beden dilini destekleyen eylemlerde bulunmak daha önemli.
Anne baba olmak bir çocuğun doğumundan itibaren bütün bir ömür sürecek sorumluluk demektir.Sorumluluk almanın ilk ve en önemli adımı da çocuğu anlayabilmekle başlar.
;)
"Beni Kucağına Al" Sendromu - 30/08/2010
